บทเรียนจากเหตุไฟไหม้ “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว”: เจ้าของร้านต้องเตรียมพนักงานรับมือเหตุฉุกเฉินอย่างไร

คืนวันที่ 12 กรกฎาคม 2569 เกิดเหตุเพลิงไหม้ร้าน “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว” ใกล้ซอยลาดพร้าว 1 เขตจตุจักร ไฟลุกลามภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาที มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 34 ราย และมีผู้บาดเจ็บอีกหลายราย นับเป็นหนึ่งในโศกนาฏกรรมสถานบริการที่รุนแรงที่สุดของไทยในรอบหลายปี ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อครอบครัวผู้สูญเสียทุกท่าน

สำหรับเจ้าของร้านอาหาร ร้านนั่งดื่ม และสถานบริการทุกแห่ง เหตุการณ์นี้ทิ้งคำถามที่ตอบยากไว้หนึ่งข้อ: ถ้าเกิดเหตุแบบเดียวกันในร้านของเราคืนนี้ พนักงานที่อยู่หน้างาน รู้หรือไม่ว่าต้องทำอะไรในนาทีแรก

บทความนี้สรุปสิ่งที่ผู้ประกอบการควรตรวจสอบทันที ทั้งด้านกายภาพของอาคารและด้าน “คน” ซึ่งเป็นระบบความปลอดภัยที่สำคัญที่สุดแต่ถูกมองข้ามบ่อยที่สุด โดยเฉพาะร้านที่มีพนักงานหมุนเวียนหรือพนักงานพาร์ทไทม์เข้าออกเป็นประจำ

เกิดอะไรขึ้น และทำไมทุกร้านต้องกลับมาทบทวนตัวเอง

จากรายงานข่าว เพลิงลุกไหม้อย่างรวดเร็วจนลูกค้าจำนวนมากหนีออกไม่ทัน ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่ถูกพบบริเวณห้องน้ำซึ่งเป็นจุดอับภายในร้าน เจ้าหน้าที่ใช้เวลาราว 35 นาทีจึงควบคุมเพลิงได้ และหน่วยงานเขตได้สั่งปิดอาคารเพื่อตรวจสอบความปลอดภัย 30 วัน

ผลที่ตามมาในระดับนโยบายเกิดขึ้นทันที: หลายจังหวัดเริ่มตรวจเข้มสถานบันเทิงทั่วประเทศ โดยเน้นจุดเสี่ยง เช่น ประตูหนีไฟที่ถูกล็อก ทางออกที่ถูกสิ่งของกีดขวาง และป้ายบอกทางหนีไฟที่มองไม่เห็นในความมืด นั่นหมายความว่าในช่วงหลังจากนี้ ร้านอาหารและสถานบริการมีโอกาสสูงที่จะถูกเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบ การเตรียมร้านให้พร้อมจึงไม่ใช่แค่เรื่องจริยธรรม แต่เป็นเรื่องความอยู่รอดของธุรกิจโดยตรง

เช็กลิสต์กายภาพ: สิ่งที่กฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยกำหนด

ข้อกำหนดด้านอาคารและอัคคีภัยของร้านอาหาร/สถานบริการ กระจายอยู่ในกฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายควบคุมอาคารและกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ ประเด็นหลักที่เจ้าของร้านควรตรวจสอบกับข้อกำหนดฉบับล่าสุดของหน่วยงานราชการ ได้แก่

• ทางหนีไฟอย่างน้อย 2 ทางที่ไม่ถูกล็อกหรือกีดขวางตลอดเวลาทำการ และเปิดออกได้จากด้านใน

• ป้ายบอกทางหนีไฟและไฟฉุกเฉินที่มองเห็นได้แม้ไฟดับหรือมีควัน

• ถังดับเพลิงที่ยังไม่หมดอายุ ติดตั้งในจุดที่หยิบใช้ได้จริง และพนักงานรู้ตำแหน่ง

• จำนวนลูกค้าไม่เกินความจุที่อาคารรองรับ โดยเฉพาะคืนที่มีดนตรีสดหรืออีเวนต์

• วัสดุตกแต่งและการใช้เอฟเฟกต์ไฟ/พลุในร้าน ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดความปลอดภัย

หมายเหตุ: รายการข้างต้นเป็นภาพรวมเพื่อการตรวจสอบเบื้องต้นเท่านั้น รายละเอียดข้อกฎหมายให้ยึดประกาศของหน่วยงานราชการเป็นหลัก

อุปกรณ์ครบแต่คนไม่พร้อม = ยังไม่ปลอดภัย

บทเรียนที่เจ็บปวดจากเหตุการณ์ลักษณะนี้ทั่วโลกคือ อุปกรณ์ความปลอดภัยช่วยชีวิตคนได้ก็ต่อเมื่อมี “คน” ที่รู้วิธีใช้มันในนาทีวิกฤต ในสถานการณ์จริง ลูกค้าไม่รู้ผังร้าน ไม่รู้ว่าทางออกสำรองอยู่ตรงไหน คนที่ลูกค้าจะมองหาโดยสัญชาตญาณคือพนักงานในเครื่องแบบ

นั่นแปลว่าพนักงานทุกคนที่ยืนอยู่ในร้านคืนนั้น ไม่ว่าจะเป็นพนักงานประจำ พนักงานรายวัน หรือพนักงานพาร์ทไทม์ที่เพิ่งมาทำงานกะแรก คือส่วนหนึ่งของระบบความปลอดภัยของร้านโดยอัตโนมัติ คำถามคือ เราเตรียมเขาให้พร้อมสำหรับบทบาทนั้นแล้วหรือยัง

Safety Briefing 10 นาที: มาตรฐานขั้นต่ำก่อนเริ่มกะสำหรับพนักงานใหม่ทุกคน

ร้านจำนวนมากมีการซ้อมอพยพประจำปีสำหรับพนักงานประจำ แต่ช่องว่างที่พบบ่อยที่สุดคือพนักงานที่เพิ่งเข้ามาใหม่หรือมาทำงานเป็นครั้งคราว ซึ่งไม่เคยผ่านการซ้อมของร้านเลย วิธีปิดช่องว่างที่ทำได้จริงโดยไม่กระทบเวลางานคือ briefing สั้น ๆ ก่อนเปิดกะ ใช้เวลาประมาณ 10 นาที ตามตารางนี้

หัวข้อ	สิ่งที่ต้องสื่อสารให้ชัด	เวลา
ทางออกทั้งหมด	พาเดินดูจริงทั้งทางออกหลักและทางหนีไฟ ไม่ใช่แค่ชี้บนแผนผัง	3 นาที
จุดรวมพล	กำหนดจุดนัดพบนอกอาคาร 1 จุด และย้ำว่าห้ามกลับเข้าไปเก็บของ	1 นาที
อุปกรณ์ดับเพลิง	ตำแหน่งถังดับเพลิงใกล้จุดที่พนักงานประจำอยู่ และหลักการใช้เบื้องต้น	2 นาที
บทบาทเมื่อเกิดเหตุ	ใครตะโกนแจ้งเหตุ ใครเปิดประตู ใครนำลูกค้าออก แบ่งตามโซนที่ยืน	3 นาที
จุดอับของร้าน	แจ้งจุดเสี่ยง เช่น ห้องน้ำ ห้องเก็บของ ชั้นลอย ที่ต้องช่วยกันตรวจว่าไม่มีคนติดค้าง	1 นาที

เคล็ดลับ: พิมพ์ตารางนี้ติดไว้หลังบาร์หรือหน้าห้องครัว ให้หัวหน้ากะใช้เป็นสคริปต์เดียวกันทุกครั้งที่มีพนักงานใหม่เข้ากะ ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าความละเอียด

ใช้พนักงานพาร์ทไทม์อย่างไร ไม่ให้กลายเป็นช่องว่างด้านความปลอดภัย

ธุรกิจร้านอาหารและสถานบริการยุคนี้พึ่งพาพนักงานพาร์ทไทม์และพนักงานรายวันมากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อรับมือลูกค้าที่ผันผวน ซึ่งเป็นแนวทางบริหารต้นทุนที่ถูกต้อง แต่ต้องมาพร้อมวินัยด้านความปลอดภัย 3 ข้อ

• ทำ briefing 10 นาทีข้างต้นกับพนักงานพาร์ทไทม์ทุกคน ทุกครั้งที่มาทำงานกะแรกกับร้าน ไม่มีข้อยกเว้น

• จับคู่ buddy: ให้พนักงานพาร์ทไทม์แต่ละคนมีพนักงานประจำหนึ่งคนเป็นคู่ประจำโซน หากเกิดเหตุให้ทำตามคู่ของตัวเอง

• เลือกจ้างผ่านช่องทางที่ตรวจสอบได้: จ้างผ่านระบบที่เห็นตัวตน ประวัติการทำงาน และประวัติการอบรมของพนักงาน ดีกว่าการรับคนหน้างานที่ไม่มีข้อมูลใด ๆ

ข้อสุดท้ายคือจุดที่แพลตฟอร์มจัดหาพนักงานพาร์ทไทม์อย่าง findTEMP ช่วยเจ้าของร้านได้ พนักงานพาร์ทไทม์ในระบบทุกคนผ่านการอบรมหลักสูตรการบริการเบื้องต้นก่อนรับงาน และเจ้าของร้านสามารถดูโปรไฟล์ คะแนน ชั่วโมงการทำงาน และประวัติการอบรมของพนักงานแต่ละคนได้ก่อนคัดเลือก ทำให้รู้ว่ากำลังรับใครเข้ามาอยู่ในร้าน แทนที่จะเป็นคนแปลกหน้าโดยสิ้นเชิง อย่างไรก็ตาม การอบรมความปลอดภัยเฉพาะของร้าน เช่น ผังทางหนีไฟและจุดรวมพล ยังเป็นหน้าที่ของเจ้าของร้านที่ต้อง briefing เองเสมอ ไม่มีแพลตฟอร์มใดทำแทนได้

คำถามที่นายจ้างถามบ่อย (FAQ)

Q: ร้านเล็ก พนักงานไม่กี่คน จำเป็นต้องซ้อมอพยพไหม

A: จำเป็น และยิ่งง่ายกว่าร้านใหญ่ การเดินสำรวจทางออกกับพนักงานทุกคนใช้เวลาไม่ถึง 15 นาที ทำอย่างน้อยไตรมาสละครั้ง และทุกครั้งที่มีพนักงานใหม่

Q: พนักงานพาร์ทไทม์มาทำงานแค่วันเดียว ต้อง briefing ความปลอดภัยด้วยหรือ

A: ต้อง เพราะในสายตาลูกค้า พนักงานพาร์ทไทม์คือตัวแทนของร้านเท่ากับพนักงานประจำ หากเกิดเหตุ ลูกค้าจะวิ่งตามเขาเหมือนกัน briefing 10 นาทีก่อนเข้ากะคือมาตรฐานขั้นต่ำ

Q: ใครมีหน้าที่รับผิดชอบตามกฎหมายหากเกิดเหตุในร้าน

A: โดยหลักคือผู้ประกอบการ/เจ้าของสถานประกอบการ ซึ่งครอบคลุมทั้งความพร้อมของอาคารและการดูแลคนในร้าน รายละเอียดความรับผิดขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี ควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายและตรวจสอบประกาศราชการล่าสุด

Q: ถ้าพนักงานประจำลาออกกะทันหันจนคนไม่พอ ควรทำอย่างไรให้ปลอดภัย

A: อย่าฝืนเปิดร้านด้วยจำนวนคนต่ำกว่าที่ดูแลลูกค้าได้ทั่วถึง เพราะจำนวนพนักงานต่อลูกค้าคือปัจจัยความปลอดภัยโดยตรง ทางเลือกคือเรียกพนักงานพาร์ทไทม์มาเสริมชั่วคราวผ่านระบบที่เชื่อถือได้ แล้วทำ briefing ก่อนเข้ากะตามเช็กลิสต์ในบทความนี้

สรุป

เหตุการณ์ที่ลาดพร้าวคือคำเตือนราคาแพงที่สุดเท่าที่ธุรกิจบริการไทยจะได้รับ สิ่งที่เจ้าของร้านทำได้ตั้งแต่วันนี้มี 3 อย่าง: ตรวจกายภาพของร้านตามเช็กลิสต์ ทำ safety briefing ให้เป็นวัฒนธรรมของทุกกะ และดูแลให้พนักงานทุกคนในร้าน ไม่ว่าประจำหรือพาร์ทไทม์ รู้บทบาทของตัวเองในนาทีฉุกเฉิน

หากร้านของคุณต้องการพนักงานพาร์ทไทม์ที่มีตัวตนตรวจสอบได้ ผ่านการอบรมพื้นฐาน และเห็นประวัติการทำงานก่อนคัดเลือก ลองสมัครใช้งานได้ที่ findTEMP หรือสอบถามทีมงานทาง LINE: @findTEMP

----------------------------------------

findTEMP สามารถใช้งานผ่าน WebApp ได้ทุกแพลตฟอร์ม  ช่วยให้คุณประหยัดเวลา ในการหาพนักงานเข้าทำงานได้มากยิ่งขึ้น

สนใจสมัครใช้งาน หรือ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 

LINE : @findTEMP

สมัครใช้งาน : เริ่มใช้งาน findTEMP